Matcha plant - Alles over de plant achter matcha poeder

De matcha plant is de basis van alle matcha poeder die je drinkt. Hoewel matcha tegenwoordig wereldwijd populair is, weten veel mensen eigenlijk niet van welke plant matcha precies wordt gemaakt en waarom deze zo bijzonder is.

Matcha komt namelijk van een specifieke theeplant: Camellia sinensis. Deze plant wordt al duizenden jaren verbouwd voor thee en vormt de basis van bijna alle theesoorten ter wereld. De theeplant kan verrassend oud worden. Sommige planten blijven 50 tot 100 jaar productief. Op plantages worden de struiken echter vaak regelmatig gesnoeid om de groei van jonge bladeren te stimuleren.

Deze jonge bladeren zijn namelijk het meest geschikt voor hoogwaardige matcha.

Van welke plant wordt matcha gemaakt?

Matcha thee wordt gemaakt van de Camellia sinensis, dezelfde plant waar ook groene thee, zwarte thee, witte thee en oolong van worden geproduceerd. 

Het verschil tussen deze theesoorten zit niet in de plant zelf, maar in de teeltmethode en de verwerking van de bladeren.

Bij matcha worden de bladeren uiteindelijk tot een ultrafijn poeder vermalen, terwijl bij andere theesoorten de bladeren worden gedroogd en als losse thee worden gebruikt.

Hoe ziet de matcha plant eruit?

In de eerste foto van de blog zie je hoe de matcha plant eruit ziet. De matcha plant is een groenblijvende struik die oorspronkelijk uit China en Japan komt.

De matcha plant (Camellia sinensis) wordt meestal 1 to 3 meter hoog en heeft donkergroene bladeren. Een matcha plant heeft kleine wittebloemen met gele meeldraden en groeit het best in een warm klimaat met veel regen.

Voor ceremonial matcha thee worden alleen de jongste, meest delicate bladeren gebruikt die bovenaan de plant groeien.

Varianten van de theeplant

De Camellia sinensis kent twee belangrijke varianten.

Camellia sinensis var. sinensis
Deze variant heeft kleinere bladeren en groeit goed in koelere klimaten. Hij wordt veel gebruikt in Japan en China en vormt de basis voor hoogwaardige groene thee en matcha.

Camellia sinensis var. assamica
Deze variant heeft grotere bladeren en groeit vooral in tropische gebieden zoals India. Hij wordt vaker gebruikt voor zwarte thee.

Matcha wordt vrijwel altijd geproduceerd van Camellia sinensis var. sinensis.

Wat maakt de matcha plant anders?

Een van de belangrijkste verschillen tussen gewone groene thee en matcha zit in de teelt.

Ongeveer 3 tot 4 weken voor de oogst worden matcha planten gedeeltelijk afgedekt met schaduwdoeken.

Dit proces zorgt voor meerdere veranderingen in de matcha plant:

• De plant produceert meer chlorofyl

• De bladeren krijgen een intens groene kleur

• Het aminozuur L-theanine neemt toe

• De smaak wordt zachter en meer umami

Door deze techniek krijgt matcha zijn typische diepgroene kleur en romige smaak.

Van blad tot matcha

De bladeren die uiteindelijk matcha worden, heten tencha.

Na de oogst worden deze bladeren kort gestoomd, gedroogd, ontdaan van nerven en stelen en hierna langzaam gemalen tot matcha poeder. Het malen gebeurt traditioneel met granieten stenen molens.

Een enkele molen produceert gemiddeld slechts 30 tot 40 gram matcha per uur, wat laat zien hoe arbeidsintensief de productie van hoogwaardige matcha is.

Cultivars van de matcha plant

Binnen de Camellia sinensis bestaan honderden cultivars (variëteiten). Elke cultivar heeft invloed op smaak, kleur en aroma. Net zoals bij wijn of koffie kan de herkomst en soort veel doen aan kwaliteit en smaak. Sommige cultivars geven meer umami, andere zorgen voor een fellere groene kleur of een zachtere smaak.  

Een paar cultivars worden vaak gebruikt voor Japanse matcha van hoge kwaliteit.

Saemidori
Saemidori staat bekend om zijn zachte, natuurlijke zoetheid en diepe groene kleur. De smaak is vaak rond en gebalanceerd met veel umami en weinig bitterheid. Daardoor is deze cultivar populair voor hoogwaardige matcha. Dit is wegens de natuurlijke zoetheid de matcha waar Mushin voor gekozen heeft. 

Okumidori
Okumidori wordt vaak gebruikt voor premium matcha omdat hij een milde, zachte smaak heeft. De kleur is meestal erg levendig groen.

Yabukita
Dit is de meest voorkomende theecultivar in Japan. Yabukita wordt veel gebruikt voor verschillende soorten groene thee en soms ook voor matcha. De smaak kan iets krachtiger zijn dan bij andere cultivars.

Waar groeien de beste matcha planten?

Hoewel thee oorspronkelijk uit China komt, wordt de meeste hoogwaardige matcha tegenwoordig geproduceerd in Japan.

Bekende matcha regio’s zijn:

• Uji (Kyoto)

• Nishio (Aichi)

• Shizuoka

• Kagoshima